Uçak motorları yapay zeka veri merkezlerine güç verecek

Yapay zeka yatırımlarının hızla büyümesi, veri merkezlerinin elektrik ihtiyacını karşılamak için sıra dışı çözümleri gündeme getirdi. Yeni gaz türbinlerinde teslim sürelerinin yıllara uzaması üzerine şirketler, emekliye ayrılan uçak motorlarından geliştirilen güç sistemlerine yönelmeye başladı.

ABD’de yeni bir gaz türbininin teslim süresinin altı yıla kadar çıkması, veri merkezi yatırımcılarını ikinci el enerji ekipmanları ve havacılık kökenli türbinlere yöneltti.

Kullanımdan kaldırılan jet motorları, elektrik üretimine uygun jeneratör ve kontrol sistemleriyle yeniden yapılandırılarak veri merkezlerinin enerji ihtiyacında alternatif çözüm olarak değerlendiriliyor.

Uçak motorları elektrik üretim sistemine dönüşüyor

Havacılık sektöründe kullanım ömrünü tamamlayan bazı gaz türbinli motorlar, gerekli teknik dönüşümlerin ardından sabit elektrik üretim sistemlerinde kullanılabiliyor.

Bu motorların özellikle kısa sürede yüksek elektrik kapasitesine ihtiyaç duyan yapay zeka veri merkezlerinde kullanılması gündemde.

ABD’li ProEnergy ile yapay zeka altyapısı şirketi Crusoe arasındaki iş birliği kapsamında toplam 650 megavat kapasiteli türbin sistemlerinin veri merkezi projelerinde kullanılması planlanıyor.

Yeni türbin için 6 yıl bekleniyor

Yapay zeka veri merkezlerinin hızla artan enerji ihtiyacı, küresel gaz türbini piyasasında arz-talep dengesini bozmuş durumda.

Dünya genelinde gaz türbini siparişleri 100 gigavatı aşarken, üreticilerin yıllık toplam kapasitesinin 60 ila 70 gigavat seviyesinde olduğu belirtiliyor.

Siemens Energy, GE Vernova ve Mitsubishi Heavy Industries gibi büyük üreticiler, özellikle veri merkezlerinden gelen yoğun talebin üretim kapasitelerinin üzerine çıktığını bildiriyor.

ABD’de yeni bir türbin için teslim süresi altı yıla kadar uzarken, bazı projelerde teslimat tarihleri şimdiden 2030 ve 2031 yıllarına kaymış durumda.

İkinci el türbinlere talep patladı

Tedarik sorunları ikinci el enerji ekipmanlarına olan ilgiyi de artırdı.

Yeni gaz türbinlerinde megavat başına maliyet yaklaşık 2 ila 2,5 milyon dolar seviyesindeyken, iyi durumdaki ikinci el türbinlerde bu rakam 1,5 ila 1,7 milyon dolar arasında değişiyor.

Yenilenmiş türbinlerde ise megavat başına maliyet yaklaşık 1,3 milyon dolara kadar düşebiliyor.

Bu nedenle hem daha hızlı tedarik edilebilmeleri hem de daha düşük maliyetli olmaları, kullanılmış türbinleri yapay zeka altyapısı yatırımlarında giderek daha cazip hale getiriyor.

Eski uçak motorlarında teknik risk var

Uçak motorlarından geliştirilen elektrik üretim sistemleri önemli bir alternatif sunarken, teknik riskler de bulunuyor.

Motorların geçmiş bakım kayıtları, kalan kullanım ömürleri, yedek parça temini ve sürekli elektrik üretiminde uzun süre çalışmaya uygun olup olmadıkları kritik başlıklar arasında yer alıyor.

Buna rağmen enerji ekipmanındaki darboğaz sürdükçe, kullanımdan kaldırılan uçak motorlarının veri merkezleri için elektrik üretiminde daha fazla kullanılabileceği değerlendiriliyor.

Yapay zeka sektöründeki rekabet böylece yalnızca çip ve sunucular üzerinden değil, elektrik üretecek türbinlere ve hatta emekliye ayrılan uçak motorlarına kadar uzanmış durumda.