Erdağı: “Küreselleşmede Geç Kaldık, Yapay Zekda Aynı Hatayı Yapmamalıyız”

Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) eski Genel Müdür Yardımcısı Oktay Erdağı, küreselleşmeden yapay zekaya uzanan teknolojik dönüşümü değerlendirdi. Erdağı, Türkiye’nin geçmişte küreselleşmenin getirdiği fırsat ve risklere yeterince hazırlıklı yaklaşamadığını belirterek, yapay zeka ve dijitalleşme konusunda aynı hatanın tekrarlanmaması gerektiğini söyledi.

Erdağı, yapay zekanın üretimden eğitime, sağlıktan kamu yönetimine kadar birçok alanda önemli fırsatlar sunduğunu ancak kişisel verilerin korunması, siber güvenlik, yanlış bilgi ve karar alma süreçlerinin şeffaflığı gibi risklerin de beraberinde geldiğine dikkat çekti.

“Küreselleşmenin sonuçlarını sonradan tartıştık”

1990’lı yıllarda hız kazanan küreselleşmenin Türkiye’ye yeni pazarlar, teknolojiye erişim ve uluslararası ilişkilerin güçlenmesi gibi fırsatlar sunduğunu belirten Erdağı, sürecin aynı zamanda yerli üretimin zayıflaması, dışa bağımlılık ve ekonomik kırılganlık gibi sonuçlar doğurduğunu ifade etti.

Türkiye’nin bu dönüşümü yeterince uzun vadeli bir planlamayla yönetemediğini savunan Erdağı, bazı ülkelerin küreselleşmenin etkilerini takip etmek için özel yapılar kurduğunu, Türkiye’de ise daha çok gelişmeler ortaya çıktıktan sonra çözüm arandığını belirtti.

“Yapay zekada kapsamlı yol haritası gerekiyor”

Erdağı, bugün dünyanın yeni ve daha kapsamlı bir dönüşümün eşiğinde olduğunu belirterek, yapay zeka için uygulanabilir ve denetlenebilir bir yol haritası hazırlanması gerektiğini söyledi.

Yapay zekanın yalnızca teknolojik bir yenilik olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayan Erdağı, bu alandaki düzenlemelerin hukuk, güvenlik, veri koruma ve kamu yararı ekseninde ele alınmasını istedi.

Kişisel veriler için kritik sorular

Dijitalleşmenin en önemli başlıklarından birinin veri güvenliği olduğunu söyleyen Erdağı, vatandaşların kişisel bilgilerinin nasıl toplandığı ve kullanıldığı konusunda daha fazla şeffaflık gerektiğine dikkat çekti.

Erdağı, “Vatandaşın verisi hangi amaçla toplanıyor, nerede saklanıyor, kimlerin erişimine açık ve hangi koşullarda paylaşılıyor?” sorularının açık ve denetlenebilir biçimde cevaplandırılması gerektiğini ifade etti.

Ailelerin mahremiyeti, kamu kurumlarının belgeleri ve stratejik bilgilerin güçlü bir sistemle korunması gerektiğini vurguladı.

Elektrikli araç tartışmasına veri güvenliği penceresinden baktı

Son dönemde elektrikli araçlar hakkında ortaya atılan veri güvenliği iddialarına da değinen Erdağı, tartışmanın yalnızca elektrikli araçlara indirgenmemesi gerektiğini söyledi.

Bağlantılı araçlar, akıllı telefonlar, çevrim içi hizmetler ve yapay zeka uygulamalarının büyük miktarda veri ürettiğini belirten Erdağı, bu nedenle temel meselenin hangi verinin toplandığı, nerede işlendiği ve kimlerle paylaşıldığı olduğunu ifade etti.

Ortaya atılan iddiaların kanıtlanmadan gerçek kabul edilmesinin de tüm endişelerin peşinen reddedilmesinin de yanlış olduğunu belirten Erdağı, bağımsız uzmanlar tarafından teknik incelemeler yapılması gerektiğini savundu.

“Teknolojiye karşı çıkmak çözüm değil”

Erdağı, yapay zeka ve dijital teknolojilere karşı çıkmanın çözüm olmadığını belirterek, esas yapılması gerekenin yeniliği desteklerken vatandaşın haklarını ve ülkenin çıkarlarını koruyacak kuralları zamanında oluşturmak olduğunu söyledi.

Hukukçuların, mühendislerin, bilim insanlarının, kamu kurumlarının ve sektör temsilcilerinin ortak çalışması gerektiğini ifade eden Erdağı, alınacak kararların şeffaf, ölçülebilir ve denetlenebilir olması gerektiğini kaydetti.

“Bu kez hazırlıklı olmak zorundayız”

Küreselleşmenin etkilerinin büyük ölçüde yaşandıktan sonra tartışıldığını hatırlatan Erdağı, yapay zeka konusunda aynı gecikmenin yaşanmaması gerektiği uyarısında bulundu.

Erdağı, değerlendirmesini şu sözlerle tamamladı:

“Elektrikli araçlar üzerinden başlayan tartışma bizi daha büyük bir soruya götürüyor: Dijital çağda verilerimizi, mahremiyetimizi ve geleceğimizi kim, hangi kurallarla koruyacak? Bu sorunun cevabını olaylar yaşandıktan sonra değil, bugünden vermeliyiz.”