Havacılık Kazalarında En Büyük Sorunlardan Biri Kriz İletişimi

Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü eski Genel Müdür Yardımcısı Oktay Erdağı, havacılık kazaları ve ciddi olaylar sonrasında kurumların kriz iletişimi konusunda çoğu zaman başarısız olduğunu belirtti. Erdağı, kazanın teknik yönetimi kadar olayın kamuoyuna anlatılma biçiminin de büyük önem taşıdığını vurguladı.

Son Bir Yılda Üç Olay Kriz İletişimini Gündeme Getirdi

Erdağı, son bir yıl içerisinde yaşanan üç farklı olayın kriz iletişimi konusundaki eksiklikleri yeniden gündeme taşıdığını ifade etti.

Bunlar arasında 11 Kasım 2025’te Azerbaycan’dan Türkiye’ye dönüş sırasında Gürcistan–Azerbaycan sınırı yakınlarında düşen Türk Silahlı Kuvvetleri’ne ait C-130 uçağı, 23 Aralık 2025’te Ankara Esenboğa’dan kalkış sonrası Haymana’da düşen ve Libya Genelkurmay Başkanı Muhammed Ali Ahmed el-Haddad’ın da hayatını kaybettiği özel jet kazası ile 13 Şubat 2026’da Antalya Havalimanı’nda taksi sırasında iniş takımı arızası yaşayan SunExpress XQ7646 uçağı yer aldı.

Erdağı’na göre bu üç olay farklı ölçeklerde gerçekleşmiş olsa da iletişim açısından benzer bir tablo ortaya çıktı. İlk saatlerde bilgi boşluğu oluştuğunu belirten Erdağı, bu boşluğun kısa sürede söylentiler ve spekülasyonlarla dolduğunu ifade etti.

“İlk Saatlerdeki İletişim Kazanın Algısını Belirler”

Erdağı, havacılık kazalarında kamuoyunun çoğu zaman teknik raporlardan ziyade ilk saatlerde yapılan açıklamaları hatırladığını söyledi.

Kriz anlarında kurumların genellikle önce teknik süreci kontrol altına almaya çalıştığını belirten Erdağı, günümüzde ise kamuoyunun olayları sosyal medya üzerinden çok daha hızlı öğrendiğini ve yorumladığını vurguladı.

Bu durumun kurumlar açısından iki farklı risk doğurduğunu belirten Erdağı, “Ya hızlı ama hatalı açıklamalar yapılır ve güven kaybı oluşur ya da doğrulanmış bilgi beklenirken uzun süre sessiz kalınır ve bu kez söylentiler yayılır” değerlendirmesinde bulundu.

Kriz İletişiminde İlk 24 Saat Kritik

Erdağı, kriz iletişiminde asıl başarının kazanın nedenini ilk gün açıklamak değil; ilk 24 saatte doğru bir iletişim çerçevesi kurmak olduğunu söyledi.

Buna göre kriz anında üç temel unsurun dengede tutulması gerektiğini belirten Erdağı, bu unsurları şöyle sıraladı:

Empati ve insan odaklı yaklaşım

Kurumsal sorumluluğun net şekilde ifade edilmesi

Doğrulanmış bilgilerin düzenli biçimde paylaşılması

Belirsizliklerin saklanmaması gerektiğini ifade eden Erdağı, “Kaza nedeni henüz bilinmiyor demek zayıflık değildir. Asıl önemli olan sürecin nasıl yürütüldüğünü ve yeni bilginin ne zaman paylaşılacağını anlatmaktır” dedi.

Çok Seslilik Güveni Zedeliyor

Erdağı, kriz anlarında farklı kurumlardan gelen çelişkili açıklamaların kamuoyunda güven kaybına yol açtığını söyledi.

Bu nedenle kriz yönetiminde tek sözcü, tek doğrulama hattı ve düzenli güncelleme takvimi oluşturulmasının büyük önem taşıdığını vurgulayan Erdağı, resmi bilgilerin anlık olarak paylaşıldığı bir kriz sayfasının da iletişim sürecini güçlendirebileceğini ifade etti.

Kriz İletişimi Tatbikat Gerektiriyor

Erdağı’na göre kriz iletişimindeki en büyük sorunlardan biri de kurumların bu alanda yeterli hazırlık yapmaması. Sözcü eğitimi, ilk açıklama şablonları, aile bilgilendirme prosedürleri ve medya yönetimi planlarının kriz öncesinde hazır olması gerektiğini belirten Erdağı, birçok kurumun kriz anında ilk kez prova yaptığını söyledi.

“İletişim, Emniyet Yönetiminin Parçasıdır”

Erdağı, havacılıkta kriz iletişiminin bir halkla ilişkiler faaliyeti değil, emniyet yönetiminin ayrılmaz bir parçası olduğunu ifade etti.

Kaza veya olay sonrasında ilk bir saat içinde insan güvenliğine ilişkin bilgiler ve doğrulanmış ilk verilerin paylaşılması gerektiğini belirten Erdağı, sonraki saatlerde ise kronoloji, soruşturma süreci ve paydaş bilgilendirmesinin düzenli olarak yapılmasının önemine dikkat çekti.

Erdağı, kriz iletişiminin temel ilkesini ise şu sözlerle özetledi:

“Kurumlar ‘bilmiyoruz’ demekten korkmamalı. Önemli olan ne zaman ve nasıl öğreneceğimizi anlatabilmektir. İşte o zaman teknik yönetim ile iletişim yönetimi çatışmaz, aynı hedefe çalışır.”