Rafale tartışması büyüyor

Fransa’nın savaş uçağı filosuna ilişkin gelecek planları, operasyonel ihtiyaçlarla bütçe tercihleri arasındaki tartışmayı yeniden gündeme taşıdı.

Fransa Hava ve Uzay Kuvvetleri Komutanı General Jérôme Bellanger, Senato Dışişleri, Savunma ve Silahlı Kuvvetler Komisyonunda yaptığı değerlendirmede, kuvvetin yeni Rafale uçaklarına planlanandan daha erken ihtiyaç duyduğunu belirtti.

Bellanger’ın 5 Mayıs 2026 tarihinde kapalı oturumda yaptığı açıklamaların tutanakları, Fransa Senatosu tarafından ağustos ayı başında kamuoyuyla paylaşıldı.

“Daha fazla uçağa hızla ihtiyacımız olacak”

Fransa’nın güncellenen 2024-2030 askerî programlama yasası kapsamında yaklaşık 20 Rafale F4 uçağının 2031-2032 olarak planlanan teslimatları, uçakların doğrudan F5 standardında üretilmesi amacıyla 2033-2034 dönemine ertelendi.

F5 standardının, 2035’ten itibaren ASN4G hipersonik nükleer füzesini taşıması planlanıyor.

General Bellanger ise söz konusu ertelemenin kuvvetin kısa vadeli ihtiyaçlarını karşılamayabileceğine dikkat çekti.

“Daha fazla uçağa hızla ihtiyacım olacak” diyen Bellanger, F5 standardının 2033’ten önce üretilememesi halinde, Hava ve Uzay Kuvvetlerinin görev kapsamı daraltılmayacaksa yeni Rafale F4 uçaklarının alınması gerektiğini ifade etti.

Hedef 225 savaş uçağı

Fransa’nın 2035 yılı için belirlediği toplam savaş uçağı hedefi değişmedi. Planlamaya göre Fransız Hava ve Uzay Kuvvetleri 185, Fransız Deniz Kuvvetleri ise 40 savaş uçağına sahip olacak.

Ancak Senato komisyonu, teslimatların ertelenmesinin mevcut filodaki baskıyı artırabileceği uyarısında bulundu.

Komisyon raporunda, Hava ve Uzay Kuvvetlerinin yoğun görev temposu, Deniz Kuvvetleri bünyesindeki Rafale Marine uçaklarının ilerleyen yaşı ve artan operasyonel sorumluluklar gerekçe gösterilerek karar eleştirildi.

Senato, ertelemenin operasyonel tercihlerden çok bütçe kaygılarıyla alınmış olabileceğini savunurken, bunun kritik bir dönemde kapasite açığını derinleştirebileceğini belirtti.

Rafale filosunun yüzde 80’i aynı anda havadaydı

Bellanger, Senato’daki konuşmasından yaklaşık bir ay önce Fransız savaş uçağı filosunun yüzde 80’e yakınının ilk kez aynı anda havada görev yaptığını açıkladı.

Bu yoğunluğun, Stratejik Hava Kuvvetlerinin üç ayda bir gerçekleştirdiği “Operation Poker” nükleer taarruz tatbikatı ile Yakın ve Orta Doğu’daki operasyonlardan kaynaklandığı belirtildi.

Fransız Rafale uçaklarının söz konusu dönemde Körfez ülkelerinin İran kaynaklı insansız hava araçları ve füze tehditlerine karşı korunmasına destek verdiği ifade edildi.

Bellanger, mevcut görev temposuna ilişkin olarak, “Rafale’leri aşırı kullanıyoruz. Çok yönlülük, her yerde aynı anda bulunabilmek anlamına gelmez” değerlendirmesinde bulundu.

Nükleer kapasite artışı daha fazla uçak gerektirecek

Fransa’nın genişleyen nükleer caydırıcılık politikası da savaş uçağı ihtiyacını artıran unsurlar arasında gösterildi.

Bellanger, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron tarafından açıklanan daha geniş nükleer kapasitenin, nükleer silah taşıyan çift kişilik Rafale B uçaklarının sayısının yeniden değerlendirilmesini zorunlu hale getireceğini belirtti.

Bu uçaklara koruma sağlayacak tek kişilik Rafale C’lerin ve havada yakıt ikmali görevlerinde kullanılan A330 MRTT tanker uçaklarının sayısının da artırılması gerekebileceği ifade edildi.

Güncellenen programlama yasasında tanker filosunun 15 uçakla sınırlandırıldığına dikkat çeken Bellanger, konunun bir sonraki askerî programlama yasasının en önemli başlıklarından biri olacağını söyledi.

Bellanger, “Nükleer cephaneliğimizi genişletiyorsak, bu silahların depolarda beklemesi için değildir” ifadelerini kullandı.

Müttefiklerin katkısı ilave destek olacak

Fransa’nın yeni “ileri caydırıcılık” yaklaşımı kapsamında müttefik ülkelerin nükleer tatbikatları izlemesi, eğitim faaliyetlerine katılması veya nükleer görevlerde konvansiyonel destek sağlaması planlanıyor.

Ancak Bellanger, bu katkıların Fransa’nın kendi savaş uçağı ihtiyacını azaltmayacağını vurguladı.

Fransız Stratejik Hava Kuvvetlerinin operasyonel bağımsızlığını tamamen koruyacağını belirten Bellanger, müttefik hava araçlarının yalnızca destekleyici kuvvet olarak görev yapacağını ifade etti.