Savunma Havacılığı Büyürken Sivil Havacılık Zorlanıyor: “Dengesiz Gidişat” Uyarısı

Türkiye’de havacılık sektöründe savunma ve sivil alanlar arasındaki ayrışma dikkat çekiyor. Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) eski Genel Müdür Yardımcısı Oktay Erdağı, kaleme aldığı değerlendirmede, savunma havacılığında yaşanan büyümeye karşın sivil havacılığın artan maliyetler ve bölgesel krizlerin etkisiyle zorlandığını belirtti.

Erdağı, aynı sektör içinde iki farklı tablo oluştuğunu vurgulayarak, bu durumun sürdürülebilirliği konusunda soru işaretleri bulunduğunu ifade etti.

Savunma Havacılığında Yükseliş

Değerlendirmede, savunma havacılığının son dönemde ihracat artışı ve uluslararası anlaşmalarla güçlü bir ivme yakaladığına dikkat çekildi. Devlet destekleri, sipariş garantileri ve stratejik önceliklerin bu büyümede belirleyici olduğu ifade edildi.

Savunma sanayiindeki bu gelişmelerin, Türkiye’nin küresel rekabette görünürlüğünü artırdığı ve sektörde olumlu bir tablo oluşturduğu kaydedildi.

Sivil Havacılıkta Maliyet Baskısı

Buna karşın sivil havacılıkta özellikle bölgesel jeopolitik gerilimlerin etkisiyle zorlukların arttığı belirtildi. İran–ABD–İsrail hattında yaşanan gelişmelerin hava sahası kısıtlamalarına yol açtığı, bunun da uçuş rotalarının uzamasına ve operasyonel maliyetlerin yükselmesine neden olduğu ifade edildi.

Uçuşların devam etmesine rağmen, daha uzun süreler, daha yüksek maliyetler ve düşen doluluk oranlarının sektörde baskı yarattığı vurgulandı.

“Krizler Sektörleri Farklı Etkiliyor”

Erdağı, tarihsel olarak kriz ve savaş ortamlarının savunma sanayii için büyüme fırsatı yarattığını, buna karşın sivil havacılığın güven temelli bir sektör olduğu için bu tür dönemlerde daraldığını belirtti.

Yolcu talebinin istikrarsız coğrafyalarda hızla düştüğünü ifade eden Erdağı, havayolu şirketlerinin riskli hatlarda kapasite artırmaktan kaçındığını, bunun da sivil havacılığı doğrudan etkilediğini dile getirdi.

Devlet Politikaları Tartışma Konusu

Değerlendirmede, devletin savunma havacılığına verdiği güçlü desteğin stratejik açıdan gerekli olduğu kabul edilirken, aynı yaklaşımın sivil havacılık için yeterince görülmediği öne sürüldü.

Artan yakıt maliyetleri, sigorta giderleri ve operasyonel risklerin havayolu şirketleri üzerinde ciddi yük oluşturduğuna dikkat çekilirken, bu yüklerin çoğu zaman sektör tarafından tek başına karşılanmaya çalışıldığı ifade edildi.

“Sivil Havacılık Ekonominin Ana Damarı”

Sivil havacılığın yalnızca bir ulaşım faaliyeti olmadığına vurgu yapılan değerlendirmede, turizm, ticaret ve uluslararası bağlantılar açısından kritik bir rol oynadığı belirtildi.

Bu alanda yaşanacak daralmanın zincirleme etkiler yaratacağı, turizm gelirlerinden ihracata kadar geniş bir ekonomik alanı etkileyebileceği ifade edildi.

Dengesiz Büyüme Uyarısı

Erdağı, savunma havacılığındaki büyümenin tek başına yeterli olmadığını, sivil havacılığın aynı ölçüde desteklenmemesi halinde dengesiz bir yapı oluşacağını kaydetti.

Bir ülkenin havacılık gücünün yalnızca askeri kapasiteyle değerlendirilemeyeceğini belirten Erdağı, sivil hava trafiğinin küresel entegrasyonun en önemli göstergelerinden biri olduğunu vurguladı.

“Havacılık Tek Kanatla Uçamaz”

Değerlendirmede, havacılık sektöründe gerçek başarının savunma ve sivil alanın birlikte güçlenmesiyle mümkün olduğu ifade edildi.

Sivil havacılığın zayıfladığı bir tabloda savunma havacılığındaki büyümenin eksik kalacağı belirtilirken, sürdürülebilir gelişim için dengeli politikaların gerekliliğine dikkat çekildi.

Erdağı, mevcut tabloya ilişkin olarak, “Havacılık sektörü tek kanatla uçamaz” değerlendirmesinde bulundu.