ABD'nin 6'ncı nesil savaş uçağı projesinde kritik gelişme

ABD Donanması’nın yıllardır üzerinde çalıştığı 6’ncı nesil savaş uçağı programı F/A-XX için kritik süreç yeniden hız kazandı. Pentagon’un geçtiğimiz yıl fiilen “askıya aldığı” programda, sözleşme sürecinin bir sonraki aşamasına Ağustos 2026’ya kadar geçilmesi hedefleniyor. Böylece ABD Donanması, geleceğin uçak gemisi filosunu şekillendirecek projede yeniden karar aşamasına yaklaşmış oldu.

Washington yakınlarında düzenlenen Sea-Air-Space 2026 fuarında konuşan ABD Deniz Kuvvetleri Komutanı Amiral Daryl Caudle, programın hâlâ belirsizliklerle karşı karşıya olduğunu kabul etti. ABD Hava Kuvvetleri’nin F-47 (NGAD) programı hızla ilerlerken, F/A-XX’in “bekleme modunda” tutulmasının arkasında ise hem bütçe baskıları hem de üretim kapasitesi sorunları bulunuyor.

Programın mevcut iki büyük adayı Boeing ve Northrop Grumman olarak öne çıkıyor. Lockheed Martin ise Mart 2025’te yarış dışı kalmıştı. Dikkat çeken detaylardan biri ise Boeing’in F/A-XX için paylaştığı konsept tasarımın, Hava Kuvvetleri için geliştirdiği F-47’ye büyük ölçüde benzemesi oldu.

ABD Donanması’na göre tehdit ortamı artık yalnızca Çin veya Rusya gibi denk rakiplerden ibaret değil. Daha küçük devletlerin ve hatta devlet dışı aktörlerin dahi gelişmiş hava savunma sistemleri ve düşük maliyetli hassas silahlara erişebilmesi, yeni nesil stealth savaş uçaklarını zorunlu hale getiriyor.

Amiral Caudle, “Bu sadece güçlü rakiplere karşı üstünlük sağlamakla ilgili değil. Kabul edilebilir risk seviyesinde görev yapabilecek bir platform oluşturmakla ilgili” ifadelerini kullandı. Caudle ayrıca İran gibi bölgesel aktörlerin oluşturduğu tehditlerin de projeyi hızlandıran unsurlar arasında yer aldığını vurguladı.

Yeni nesil F/A-XX savaş uçağının, Boeing üretimi MQ-25 Stingray insansız yakıt ikmal uçağıyla birlikte görev yapması planlanıyor. Donanma, geleceğin uçak gemisi hava kanadını insanlı ve insansız platformların birlikte çalışacağı hibrit bir yapıda şekillendirmeyi hedefliyor.

Öte yandan Pentagon’un önündeki en büyük sorunlardan biri, savunma sanayi üretim kapasitesinin aynı anda çok sayıda kritik projeyi taşıyıp taşıyamayacağı. ABD Hava Kuvvetleri’nin F-47 programı, F-35 üretimi ve F/A-18 Super Hornet hattının devam etmesi nedeniyle yüklenicilerin kapasitesi ciddi baskı altında bulunuyor.

Ağustos ayında atılması beklenen yeni sözleşme adımı, F/A-XX programının gerçekten yeniden canlandırılıp canlandırılmayacağını belirleyecek kritik dönemeç olarak görülüyor. Pentagon’un vereceği karar, yalnızca ABD Donanması’nın değil, geleceğin küresel hava savaş doktrinlerinin de şekillenmesinde önemli rol oynayacak.