Avrupa Havalimanlarında EES Krizi!

Avrupa Birliği'nin yeni elektronik sınır kontrol sistemi Giriş-Çıkış Sistemi (EES), yaz sezonunda Avrupa'nın önemli havalimanlarında uzun kuyrukların oluşmasına neden oldu. Özellikle Frankfurt ve Amsterdam havalimanlarında yoğun saatlerde pasaport kontrolü için bekleme süreleri 120 dakikaya kadar çıktı.

Financial Times tarafından Qsensor verilerine dayandırılan habere göre, Frankfurt Havalimanı'nda temmuz ayında ölçülen en yüksek bekleme süresi 120 dakika oldu. Bu rakam, geçen yılın aynı dönemindeki 60 dakikalık zirve sürenin iki katına denk geliyor.

Benzer bir tablo Amsterdam Schiphol Havalimanı'nda da yaşandı. Havalimanında maksimum bekleme süresi 80 dakikadan 120 dakikaya yükseldi. Münih Havalimanı'nda ise en yüksek bekleme süresi 31 dakikadan yaklaşık 60 dakikaya çıktı.

EES sistemi kuyrukların merkezinde

10 Nisan 2026'da tamamen devreye alınan EES, AB dışından gelen yolcuların Schengen bölgesine giriş ve çıkışlarını elektronik olarak kaydetmeyi amaçlıyor. Sistem kapsamında özellikle ilk kez kayıt yaptıran yolcuların biyometrik bilgilerinin alınması gerekiyor.

Yeni uygulama, geleneksel pasaport damgalama işleminin yerini alırken, yoğun saatlerde çok sayıda yolcunun aynı anda işleme alınması havalimanlarındaki sınır kontrol noktalarında darboğazlara yol açıyor. Schiphol de yeni sistem ve aynı saatlerde çok sayıda uçağın iniş yapması nedeniyle pasaport kontrolünün yoğunlaşabileceği konusunda yolcuları uyarıyor.

Qsensor verileri de Amsterdam'da temmuz ayındaki zirve bekleme süresinin 120 dakikaya ulaştığını doğruluyor. Frankfurt'ta da yoğun "wave-bank" gelişlerinde 120 dakikaya varan beklemeler kaydedildi.

Havayolları ve havalimanları sistemi eleştiriyor

Avrupa havacılık sektörünün EES'ye yönelik eleştirileri de giderek artıyor. Havayolları ve havalimanları, sistemin özellikle yaz aylarındaki yoğun yolcu trafiğinde yeterli kapasiteyle çalışmadığını savunuyor.

Ryanair CEO'su Michael O'Leary de sistemi sert şekilde eleştiren isimler arasında yer alıyor. Havayolu sektörü, işlemlerin mümkün olduğunca uçuş öncesinde veya çevrim içi ortamda tamamlanmasını istiyor.

Bazı havalimanlarında yoğunluğu azaltmak amacıyla EES kapsamında alınan parmak izi gibi biyometrik işlemlerde geçici esneklikler uygulanmaya başlandı. Ancak mevcut esnekliklerin eylül ayında sona ermesi bekleniyor. Sekiz AB ülkesi ile İsviçre, bu uygulamaların uzatılması için Avrupa Komisyonu'na başvurdu.

AB: Sistem genel olarak çalışıyor

Avrupa Komisyonu ise eleştirilerin aksine EES'nin genel olarak çalıştığını savunuyor. Komisyon, bir EES kaydının ortalama tamamlanma süresinin yaklaşık 70 saniye olduğunu ve sistem üzerinden şimdiye kadar 160 milyonun üzerinde giriş-çıkış kaydı oluşturulduğunu belirtiyor.

Ancak havalimanlarında yaşanan sorunların yalnızca kayıt işleminin süresinden kaynaklanmadığı; teknik problemler, donanım arızaları, sınırlı işlem kapasitesi ve aynı anda çok sayıda yolcunun gelmesinin kuyrukları büyüttüğü ifade ediliyor.