FedEx’ten Tarihe Saygı: Boeing 777F’ye 1973 Esintili Retro Giyirme

FedEx, şirketin 50 yılı aşkın süre önce başlayan havacılık serüvenine gönderme yapan özel tasarımlı Boeing 777 Freighter uçağını tanıttı. Retro renk şemasına sahip uçak, FedEx’in 1973 yılında operasyonlarına başladığı Dassault Falcon 20 uçaklarının görünümünden esinlenilerek hazırlandı.

N884FD tescilli Boeing 777F, FedEx’in kurucusu Frederick W. Smith’in torununun adı olan “Rosie” ismini taşıyor. Uçak aynı zamanda Memphis’te bulunan ve kısa süre önce şirketin kurucusunun anısına Frederick W. Smith Uluslararası Havalimanı olarak yeniden adlandırılan havalimanına gelen ilk FedEx uçakları arasında yer aldı.

14 uçak, 389 çalışan ve 186 paketle başlayan hikâye

FedEx’in temelleri, 17 Nisan 1973 tarihinde Memphis’te atıldı. O dönem Federal Express adıyla faaliyetlerine başlayan şirketin yalnızca 389 çalışanı ve 14 uçağı bulunuyordu.

Şirket, ilk operasyon gecesinde 186 paketi ABD genelindeki 25 şehre ulaştırdı. Bugün dünyanın en büyük hava kargo operasyonlarından birine dönüşen FedEx’in başlangıç filosunda ise Dassault Falcon 20 tipi uçaklar görev yapıyordu.

FedEx ilerleyen yıllarda filosundaki Falcon 20 sayısını 33’e kadar yükseltti.

Üniversitedeki ödevden küresel lojistik devine

FedEx’in kuruluş fikri Frederick W. Smith’in Yale Üniversitesi’nde ekonomi eğitimi aldığı yıllara kadar uzanıyor.

Smith, 1965 yılında hazırladığı bir dönem ödevinde ilaç, bilgisayar parçası ve elektronik ürünler gibi acil gönderilerin özel bir dağıtım sistemiyle gece boyunca taşınmasını öngören bir model ortaya koydu.

FedEx tarihinin en çok anlatılan hikâyelerinden birine göre Smith’in bu çalışmasına profesörü “C” notu verdi ve sistemin uygulamada başarılı olamayacağını savundu.

Ancak yıllar sonra Smith’in üniversitede ortaya attığı fikir, dünya lojistik sektörünü değiştiren dev bir sisteme dönüştü.

Vietnam’dan döndü, Federal Express’i kurdu

1966 yılında Yale’den mezun olan Smith, daha sonra ABD Deniz Piyadeleri’ne katılarak Vietnam’da iki dönem görev yaptı.

Görev süresinde Silver Star, Bronze Star ve iki Purple Heart madalyası alan Smith, ABD’ye dönüşünün ardından yıllar önce geliştirdiği taşımacılık fikrini hayata geçirmek için çalışmaya başladı.

Smith, Federal Express Corporation’ı 1971 yılında Arkansas eyaletinin Little Rock kentinde kurdu. Şirketin operasyon merkezi daha sonra Memphis’e taşındı.

Memphis’in ABD içindeki merkezi konumu, aktarmalı dağıtım ağı için uygun yapısı ve yıl boyunca hava operasyonlarına elverişli koşulları, şehrin FedEx’in ana merkezi olarak seçilmesinde etkili oldu.

Şirket parasını blackjack masasına götürdü

FedEx’in kuruluş dönemleri ise oldukça zorlu geçti.

Şirketin yakıt faturalarını dahi ödemekte zorlandığı ve nakit rezervlerinin kritik seviyeye düştüğü bir dönemde Frederick Smith’in aldığı sıra dışı karar, şirket tarihinin en çarpıcı hikâyelerinden biri haline geldi.

Anlatılanlara göre Smith, şirketin elinde kalan parayla Las Vegas’a gitti ve blackjack oynadı. Kazandığı parayla Memphis’e dönen Smith, şirketin kısa vadeli yükümlülüklerini karşılamasını sağlayarak Federal Express’e faaliyetlerini sürdürmesi için zaman kazandırdı.

Federal Express ilerleyen yıllarda büyüyerek FedEx markası altında dünyanın en büyük küresel lojistik ve hava kargo ağlarından birini oluşturdu.

İlk paketi taşıyan Falcon 20 Smithsonian’da

FedEx’in 17 Nisan 1973 tarihinde ilk hava ekspres paketini taşıyan orijinal Dassault Falcon 20 uçağı ise bugün havacılık tarihinin önemli parçalarından biri olarak korunuyor.

Söz konusu uçak, ABD’nin Virginia eyaletindeki Chantilly kentinde bulunan Smithsonian National Air and Space Museum’a bağlı Steven F. Udvar-Hazy Center’da sergileniyor.

FedEx’in yeni retro Boeing 777F’si ise şirketin 14 Falcon 20 ve 186 paketle başlayan yolculuğu ile günümüzdeki dev küresel hava kargo operasyonu arasında sembolik bir köprü kuruyor.

FedEx’in kurucusu Frederick W. Smith, 21 Haziran 2025 tarihinde 80 yaşında hayatını kaybetmişti.