MQ-25A’da Takvim Sarktı: 2029’a Ertelendi

ABD Donanmasının uçak gemilerinde görev yapmak üzere geliştirdiği MQ-25A Stingray insansız tanker uçağının ilk operasyonel kabiliyete ulaşma tarihi 2029’a ertelendi.

İlk MQ-25A’ların 2026 yılında USS Theodore Roosevelt (CVN-71) uçak gemisinde konuşlandırılması planlanıyordu. Ancak üretim sorunları, teknik riskler, test takvimindeki değişiklikler ve uçak gemilerinin kullanılabilirliği nedeniyle programın ilk operasyonel kabiliyet tarihi 2029’a kaydırıldı.

ABD Donanması, ilk operasyonel kabiliyeti; eğitimli personel ve gerekli ekipmanla birlikte üç adet MQ-25A’nın, uçak gemisinde konuşlandırılabilecek durumda olması olarak tanımlıyor.

ABD Donanması toplam 76 adet MQ-25A tedarik etmeyi planlarken programın toplam maliyetinin 19,4 milyar dolara ulaşması bekleniyor.

MQ-25A’nın görevi Super Hornet’lerin yükünü azaltmak
MQ-25A Stingray, ABD Donanmasının uçak gemilerinden görev yapacak insansız tanker uçağı olarak geliştiriliyor. Platformun temel görevi, uçak gemilerinden havalanan savaş uçaklarına havada yakıt ikmali yaparak hava kanadının harekat menzilini artırmak olacak.

MQ-25A’nın uçak gemisinden yaklaşık 500 deniz mili mesafede en az 14 bin libre, yaklaşık 6,35 ton yakıt aktarabilmesi hedefleniyor. Platform aynı zamanda istihbarat, gözetleme ve keşif faaliyetlerine destek sağlayacak.

ABD Donanması halen havada yakıt ikmali görevlerinin önemli bir bölümünde F/A-18E/F Super Hornet savaş uçaklarını kullanıyor. MQ-25A’nın hizmete girmesiyle Super Hornet’lerin tanker görevlerinden alınarak yeniden muharip görevlere ayrılması amaçlanıyor.

ABD Donanması 76 adet MQ-25A tedarik edecek
ABD Donanmasının mevcut planı toplam 76 adet MQ-25A’nın tedarik edilmesini öngörüyor. Bu uçakların 67’sinin operasyonel görevlerde, 9’unun ise test ve geliştirme faaliyetlerinde kullanılması planlanıyor.

Boeing program kapsamında hava aracının geliştirilmesi ve üretiminden sorumlu olurken Lockheed Martin görev kontrol yazılımı üzerinde çalışıyor. MQ-25A’da Rolls-Royce AE 3007N turbofan motoru ile F/A-18E/F Super Hornet’lerin tanker konfigürasyonunda da kullanılan Cobham havadan yakıt ikmal sistemi yer alıyor.

Program kapsamında uçak gemilerine görev planlama, uçuş kontrolü ve görüş hattı ötesi haberleşme sağlayacak insansız hava aracı kontrol sistemleri de entegre ediliyor.

MQ-25A ilk uçuşunu Nisan 2026’da yaptı
MQ-25A programı kapsamında uçuş testlerinde kullanılmak üzere üretilen mühendislik geliştirme uçaklarından EDM-3, 25 Nisan 2026’da Boeing’in Illinois eyaletindeki Mascoutah tesisinden havalanarak ilk uçuşunu gerçekleştirdi.

Yaklaşık iki saat süren ve önceden programlanan uçuş sırasında MQ-25A yer kontrol istasyonundan yönetildi. ABD Donanması, ilk uçuşun ardından Mayıs 2026’da MQ-25A programının düşük oranlı ilk üretim aşamasına geçmesine onay verdi.

ABD Sayıştayı, uçuş testleri sırasında ortaya çıkabilecek teknik sorunların halihazırda üretim hattında bulunan uçaklarda değişiklik yapılmasını gerektirebileceği uyarısında bulundu. Böyle bir durumun program maliyetlerini artırabileceği ve takvimde yeni gecikmelere neden olabileceği değerlendiriliyor.

Uçak gemilerinde insansız sistemlerin önünü açacak
ABD Donanması, MQ-25A Stingray’i yalnızca bir tanker İHA olarak değil, uçak gemisi hava kanadında daha fazla insansız sistem kullanılmasına yönelik önemli bir adım olarak değerlendiriyor.

USS George H.W. Bush (CVN-77), MQ-25A için geliştirilen ilk gemi konuşlu kontrol sistemini 2024 yılında alırken USS Theodore Roosevelt, 2026 yılında MQ-25A operasyonlarını destekleyecek altyapıya sahip uçak gemilerinden biri haline geldi.

Stingray için geliştirilen görev planlama, kontrol ve haberleşme altyapısının gelecekte uçak gemilerinde görev yapacak farklı insansız hava araçlarında da kullanılması planlanıyor.

(SavunmaSanayist)