Oktay Erdağı yazdı: Pegasus’un Avrupa’ya uzanan büyük hamlesi

Pegasus’un Czech Airlines ve Smartwings Grubu’nu bünyesine katması, Türk özel havacılığının Avrupa’daki konumunu yeniden şekillendiren önemli bir adım oldu.

Oktay Erdağı, 2005’te başlayan Pegasus hikâyesinin 2026’daki bu stratejik satın almayla nasıl Avrupa’nın merkezine uzandığını; Ali Sabancı, Mehmet Nane ve Güliz Öztürk dönemlerinin izinde büyüyen yapının Türk havacılığı, turizm ve uluslararası bağlantısallık açısından taşıdığı anlamı kaleme aldı.

İşte Erdağı'nın o değerlendirmesi:

PEGASUS ARTIK AVRUPA’NIN GÖBEĞİNDE: ALİ SABANCI’NIN İKİNCİ BÜYÜK HAVACILIK HAMLESİ

Bazen bir şirket satın alırsınız.

Bazen de satın aldığınız şirketle ülkenizin havacılık tarihine yeni bir sayfa açarsınız.

Pegasus’un Çekya Hava Yolları ve Smartwings Grubu’nu bünyesine katmasını ben ikinci kategoride değerlendiriyorum.

Çünkü 1 Ekim 2026 tarihinde tamamlanan bu işlem yalnızca iki yabancı havayolunun bir Türk şirketi tarafından satın alınması değildir.

Bana göre bu, Türk özel sivil havacılığının Avrupa’nın merkezine doğru attığı bugüne kadarki en dikkat çekici stratejik adımlardan biridir.
Üstelik hikâyenin başlangıcına baktığımızda karşımıza yine aynı isim çıkıyor:
Ali Sabancı.

2005’TE BİRİNCİ PERDE AÇILDI

Takvimleri 2005 yılına çevirelim.

Esas Holding, o dönemde 14 uçaklık bir charter şirketi konumundaki Pegasus’u satın aldı. Pegasus’un Türkiye’de hava ulaşımının çehresini değiştirecek bir şirkete dönüşeceğini herhalde çok az kişi öngörüyordu.

Ama Ali Sabancı ve arkadaşları çok önemli bir şeyi gördüler:

Türkiye’de insanların önemli bir bölümü için uçak hâlâ pahalı ve erişilmesi zor bir ulaşım aracıydı.

Pegasus düşük maliyetli havayolu modelini Türkiye’ye güçlü biçimde taşıyarak bu algının değişmesinde öncü rol oynadı.

Nitekim akademik çalışmalar dahi Pegasus’un düşük maliyetli modelle pazara girişinin rekabeti artırdığını, ücretler üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturduğunu ve Türk havayolu sektörünün dönüşümünde önemli rol oynadığını ortaya koydu.
Pegasus yalnızca büyümedi.

Pazarı büyüttü.

Uçağa binmeyen insanları uçakla tanıştırdı.

Sabiha Gökçen’i çok önemli bir havacılık merkezine dönüştüren aktörlerden biri oldu.

Rekabeti artırdı.

Havayolu ulaşımının tabana yayılmasına katkı sağladı.
Turizmin gelişmesine destek oldu.
Kısacası Ali Sabancı'nın 2005 yılında aldığı karar, Türk özel sivil havacılığının önemli dönüm noktalarından birine dönüştü.

14 UÇAKTAN AVRUPA HAVAYOLU GRUBUNA

Aradan 21 yıl geçti.

Bugün önümüzde bambaşka bir Pegasus var.
2025 yılında 43,3 milyon yolcu taşıyan, 129 uçaklık filoya ulaşan ve 56 ülkede 160 noktaya erişen bir şirketten söz ediyoruz.
Ve şimdi Pegasus bir kez daha kabuk değiştiriyor.

Bu kez hedef yalnızca Türkiye'den Avrupa'ya uçmak değil.

Avrupa'nın içerisinde büyümek.
Pegasus, Czech Airlines ve Smartwings Grubu’nun tamamını kapsayan satın alma için ilgili alacaklar dahil 154 milyon avroluk anlaşmaya imza attı ve gerekli düzenleyici süreçlerin ardından satın alma 1 Ekim 2026 tarihinde tamamlandı.
Ortaya çıkan yapının toplam filosu 175 uçağın üzerine çıkıyor.
Dahası var.

İki grubun daha önce verilmiş kesin uçak siparişlerinin toplamı yaklaşık 140 uçak.
Bu rakamların anlattığı şey çok açık:

Pegasus artık yalnızca Türkiye merkezli başarılı bir düşük maliyetli havayolu olarak değerlendirilmemeli.
Çok markalı ve giderek daha fazla Avrupa ölçeğinde hareket eden bir havacılık grubundan söz ediyoruz.

PRAG ARTIK STRATEJİK BİR KAPI

Smartwings sıradan bir havayolu değil.

Özellikle tatil ve charter taşımacılığında Orta ve Doğu Avrupa'da önemli bir konuma sahip. Çekya'nın yanı sıra bölgedeki farklı ülkelerde operasyonel yapılanması bulunuyor.

Czech Airlines ise dünya havacılık tarihinin en eski markalarından biri.

Dolayısıyla Pegasus yalnızca uçak satın almadı.

Marka, pazar, trafik, operasyon kabiliyeti, insan kaynağı, tur operatörü ilişkileri ve Avrupa'nın merkezinde stratejik bir platform satın aldı.
Bence satın almanın asıl değeri burada.

İstanbul Sabiha Gökçen merkezli güçlü Pegasus ağı ile Prag ve Orta Avrupa merkezli Smartwings ağı birbirini tamamlayabilecek iki farklı coğrafi yapı oluşturuyor.

Türkiye; Orta Doğu, Kafkasya, Orta Asya ve Kuzey Afrika'ya açılan kapı.

Prag ise Avrupa'nın tam ortasında.
Bu iki coğrafyanın birbirine bağlanması önümüzdeki yıllarda son derece ilginç sonuçlar doğurabilir.

TÜRK TURİZMİ İÇİN YENİ BİR KORİDOR

Meselenin bir de turizm boyutu var.
Smartwings'in tatil taşımacılığındaki tecrübesi ve tur operatörleriyle ilişkileri düşünüldüğünde, bu satın almanın Türkiye'nin turizm merkezleri açısından yeni imkânlar yaratması şaşırtıcı olmayacaktır.

Antalya başta olmak üzere İzmir, Bodrum, Dalaman ve diğer turizm merkezlerinin Orta ve Doğu Avrupa pazarlarıyla bağlantılarının geliştirilmesi için artık Pegasus Grubu'nun elinde çok daha geniş bir ticari araç seti bulunuyor.
Tersi de geçerli.

Türkiye'den Prag'a ve Orta Avrupa'nın turizm merkezlerine yönelik trafik de geliştirilebilir.
Yani uçak iki yöne uçacak, turist iki yöne taşınacak, ekonomik değer iki tarafta üretilecek.
Havacılığın ekonomiye katkısı zaten tam olarak budur.
Bir koltuk sattığınızda yalnızca uçak bileti satmazsınız.
O yolcu otelde kalır, restoranda yemek yer, araç kiralar, alışveriş yapar, havalimanında para harcar.
Havacılık ekonominin çarpan etkisi en yüksek sektörlerinden biridir.

AVRUPA İÇİN DE ÖNEMLİ

Bu satın alma yalnızca Türkiye açısından değerlendirilmemeli.
Avrupa havacılığı uzun süredir konsolidasyonu tartışıyor.
Lufthansa Group, IAG ve Air France-KLM gibi büyük yapılar Avrupa pazarında ölçeklerini büyütürken düşük maliyetli taşıyıcılar da giderek daha güçlü hale geliyor.

Şimdi bu tablonun içerisine Türkiye kökenli Pegasus çok daha farklı bir şekilde giriyor.
Ancak rekabet boyutunu da gözden kaçırmamak gerekiyor.

Çek Rekabet Kurumu özellikle Prag-Antalya hattında oluşabilecek yoğunlaşmayı incelemiş ve Pegasus'un belirli slotları üçüncü bir taşıyıcıya devretmesine yönelik çözüm sonrasında işleme izin vermiştir.

Bu ayrıntı aslında satın almanın büyüklüğünü göstermesi açısından da önemlidir.
Pegasus artık Avrupa'da yalnızca uçuş yapan yabancı bir şirket değildir.
Avrupa rekabet otoritelerinin pazar yapısı açısından değerlendirdiği önemli bir oyuncudur.

ALİ SABANCI, MEHMET NANE VE GÜLİZ ÖZTÜRK

Ve gelelim bu başarı hikâyesinin arkasındaki isimlere.
Bence burada üç ayrı dönemi ve üç farklı liderlik yeteneğini birlikte okumak gerekiyor.
Ali Sabancı vizyonu ortaya koydu.
2005 yılında başkalarının yalnızca 14 uçaklık bir charter şirketi gördüğü yerde geleceğin düşük maliyetli havayolunu gördü.
Risk aldı.

Yeni bir iş modeli getirdi.
Sabiha Gökçen'e inandı.
Türk insanının daha fazla uçabileceğine inandı.
Ve en önemlisi kurduğu yapının profesyonel yöneticiler tarafından büyütülmesine imkân sağladı.
Sonuç ortada.
Ardından Mehmet Nane döneminde Pegasus kurumsallaşmasını, uluslararası görünürlüğünü ve büyümesini başka bir seviyeye taşıdı. 2016-2022 arasında CEO olarak görev yapan Nane bugün Pegasus Yönetim Kurulu Başkanı. Üstelik uluslararası havacılıktaki ağırlığının önemli bir göstergesi olarak IATA Yönetim Kurulu Başkanlığını daha önce yürüttü; 2027-2028 döneminde bu görevi ikinci kez üstlenecek.
Ve Güliz Öztürk...

Pegasus'a 2005 yılında katılan, şirketin 14 uçaklı döneminden bugüne kadar gelen yolculuğunun neredeyse tamamını yaşayan bir profesyonel.
2010'da ticaretten sorumlu genel müdür yardımcılığına, 2022'de CEO'luğa geldi.
Şimdi onun CEO'luğu döneminde Pegasus tarihinin en önemli uluslararası satın almalarından biri gerçekleştirildi.
Bence Ali Sabancı, Mehmet Nane ve Güliz Öztürk üçlüsünün başarısının temelinde çok önemli bir yönetim anlayışı yatıyor:
Vizyonu kurumsal hafızayla, kurumsal hafızayı profesyonel yönetimle birleştirmek.

2005'TE TÜRKİYE, 2026'DA AVRUPA

Ben Pegasus'un hikâyesini iki büyük tarih üzerinden okuyorum.
2005: Türk sivil havacılığında birinci büyük atılım.
Ali Sabancı Pegasus'u aldı ve düşük maliyetli havayolu modelini güçlü biçimde Türkiye'ye taşıyan ekibin önünü açtı.
2026: İkinci büyük atılım.

Bu kez Pegasus Türkiye sınırlarının ötesine geçerek Avrupa'nın merkezindeki iki köklü havacılık yapısını bünyesine kattı.
Birinci hamle Türkiye'deki oyunun kurallarını değiştirdi.

İkinci hamlenin sonuçlarını ise önümüzdeki yıllarda göreceğiz.
Ancak şimdiden görünen bir gerçek var:

Pegasus artık Avrupa'ya uçan bir Türk havayolu olmanın ötesine geçiyor; Avrupa havacılık sisteminin içerisinde büyüyen Türkiye kökenli uluslararası bir havacılık grubuna dönüşüyor.

Bunun Türk sivil havacılığı açısından taşıdığı sembolik değer de küçümsenmemeli.
Bir dönem Avrupa'daki büyük havayollarının Türkiye'ye yatırım yapması konuşulurdu.
Bugün bir Türk havayolu gidiyor, Avrupa'nın ortasında havayolu satın alıyor.
Aradaki fark sadece sermaye değildir.

Bu, Türk sivil havacılığının ulaştığı özgüvenin göstergesidir.

Ali Sabancı'nın 2005'te başlattığı hikâye, Mehmet Nane'nin kurumsal ve uluslararası liderliği ve Güliz Öztürk'ün operasyonel ve ticari yönetimiyle bugün bambaşka bir noktaya ulaştı.

Bu nedenle bu satın almayı yalnızca Pegasus'un bilançosuna yazılmış yeni bir yatırım olarak görmemek gerekir.

Bu hamle aynı zamanda Türk turizmine, hizmet ihracatına, uluslararası bağlantısallığa ve Türk havacılığının Avrupa'daki görünürlüğüne yapılmış stratejik bir yatırımdır.

Nitekim Pegasus 2026 yılında Türkiye İhracatçılar Meclisi tarafından hizmet ihracatında Türkiye'nin en başarılı ikinci şirketi olarak ödüllendirildi.
Şimdi önünde daha büyük bir sınav var:

İki farklı havacılık kültürünü, farklı filoları ve farklı pazarları verimlilikten ve uçuş emniyetinden taviz vermeden aynı stratejik hedef altında buluşturmak.

Bunu da başarabilirlerse yıllar sonra Türk sivil havacılık tarihi yazılırken muhtemelen iki tarih özellikle hatırlanacaktır:

2005 – Pegasus'un yeniden doğuşu.
2026 – Pegasus'un Avrupa'ya yerleşmesi.
Ve her iki tarihin ortak noktasında da aynı vizyonun izlerini görmek mümkün olacaktır:
Türkiye'den çıkan bir havayolunun yalnızca dünyaya uçması değil, dünya havacılığında söz sahibi olması.