Erdağı: "Havacılıkta liyakat türbülansa girdi"

Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’nün (SHGM) eski Genel Müdür Yardımcısı Oktay Erdağı, kaleme aldığı değerlendirmede, SHGM’de liyakat, kurumsal hafıza ve teknik uzmanlık alanlarında ciddi bir erozyon yaşandığını savundu. Erdağı, sivil havacılıkta en büyük riskin havada değil, kurum yapısında başladığını ifade etti.

Erdağı’na göre, Türkiye’de sivil havacılığın emniyet otoritesi olması gereken Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü, yıllar içinde teknik aklın ve uzman kadroların sistemli biçimde dışlandığı bir yapıya dönüştü. Kurumda deneyimli personelin emekliye zorlandığını, pasif görevlere çekildiğini ya da “uyumsuz” gerekçesiyle kurumdan uzaklaştırıldığını öne sürdü.

Eski Genel Müdür Yardımcısı, özellikle ICAO ve EASA mevzuatına hâkim, sahada denetim yapmış uzman personelin kurumdan ayrılmasının tesadüf olmadığını belirterek, “Uzmanlık sorgular, tecrübe itiraz eder. Yeni model bu yapıya tahammül etmiyor” değerlendirmesinde bulundu.

“Sözleşmeler gerekçesiz feshedildi” iddiası

Açıklamada, SHGM bünyesinde görev yapan bazı İHS ve 4/B statüsündeki tecrübeli personelin, somut ve yazılı bir gerekçe gösterilmeden sözleşmelerinin feshedildiği iddia edildi. Erdağı, bu kişilerin yeniden görevlerine dönebilmek için hukuki yollara başvurmasının, taşeron firmalar ve siyasilerle ilişkili olduğu öne sürülen üniversiteler üzerinden fiilen engellendiğini savundu.

Bu durumun anayasal hak olan adalet arama özgürlüğünü zedelediğini ifade eden Erdağı, süreci “kurumsal zulüm” olarak nitelendirdi.

“Bilgi yerine talimat modeli”

Erdağı, SHGM’de karar alma mekanizmalarının büyük ölçüde havacılık geçmişi olmayan kişilerde toplandığını öne sürerek, denetim ve mevzuat üretim süreçlerinin sahadan kopuk yürütüldüğünü savundu. Denetimin, uçak, hangar, bakım ve eğitim dokümanlarının sahada incelenmesiyle yapılması gerektiğini vurgulayan Erdağı, mevcut uygulamaların büyük ölçüde masa başında ve kontrol listeleri üzerinden yürütüldüğünü belirtti.

Bu yaklaşımın emniyet üretmediğini savunan Erdağı, “Ortaya çıkan şey emniyet değil, illüzyon olur” ifadelerini kullandı.

Taşeron yapı ve çağrı merkezi eleştirisi

SHGM gibi kritik bir emniyet otoritesinde asli görevlerin taşeron personel eliyle yürütülmesini sert sözlerle eleştiren Erdağı, havacılık emniyetinin dış kaynak kullanımına konu edilemeyeceğini söyledi. Geçici sözleşmelerle kurumsal hafıza oluşturulamayacağını vurgulayan Erdağı, kurumda süreklilik yerine geçiciliğin hâkim olduğunu savundu.

Açıklamada, “havacılığı hiç bilmeyen personelin”, çağrı merkezi benzeri yapılar üzerinden istihdam edilerek denetim ve değerlendirme süreçlerinde rol aldığı iddia edildi.

“Siyasallaşma güveni zedeliyor”

Erdağı, SHGM’nin karşı karşıya olduğu en büyük risklerden birinin siyasallaşma olduğunu öne sürerek, emniyet otoritesinin talimatla karar verir hale gelmesinin sektörde güven kaybına yol açtığını ifade etti. Denetimlerin adil ve eşit yürütüldüğüne dair inancın zayıfladığını savundu.

KDM-ORG vurgusu ve denetim sorusu

Değerlendirmede, kamuoyuna “kurtuluş reçetesi” olarak sunulduğu belirtilen KDM-ORG yapılanmasına da dikkat çekildi. Erdağı, bu yapı üzerinden sektöre sunulan eğitim ve hizmetlerin kim tarafından, hangi kriterlerle ve hangi mevzuata göre denetleneceği sorusunu yöneltti.

Ulusal ve uluslararası mevzuata uygunluk, düzeltici ve önleyici faaliyetlerin tespiti ve uygulanmasının hangi mekanizma tarafından yapılacağının net olmadığını vurguladı.

“Türbülans yerde başladı” uyarısı

Oktay Erdağı, yazısında havacılık kazalarının ani olmadığını belirterek, kurumların önce sessizleştiğini, ardından uzmanların ayrıldığını ve liyakatın değersizleştirildiğini savundu. SHGM’nin yeniden teknik akla, bağımsızlığa ve liyakat esaslı kadrolara dönmemesi halinde, bunun yalnızca kurumu değil, Türk sivil havacılığının tamamını etkileyeceğini ifade etti.

Erdağı’nın değerlendirmeleri, sivil havacılık sektöründe SHGM’nin kurumsal yapısı ve denetim modeliyle ilgili tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.