Oktay Erdağı’dan THY’nin Sakal Kararına Eleştiri

Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) eski Genel Müdür Yardımcısı Oktay Erdağı, Türk Hava Yolları’nın pilotlara sakal serbestisi getirmesini değerlendirdi. Erdağı, tartışmanın sakalın uçuş emniyetine doğrudan etkisinden ziyade, kokpit disiplinini ve havayolunun kurumsal standartlarını nasıl şekillendirdiği üzerinden ele alınması gerektiğini savundu.

Sakal bırakmanın bir pilotu daha iyi ya da daha kötü pilot yapmadığını vurgulayan Erdağı, itirazının kişisel görünüm tercihlerine değil, THY gibi bayrak taşıyıcı bir havayolunda yıllar içinde oluşturulan profesyonel standartların gevşetilmesine yönelik olduğunu ifade etti.

“Havacılığın temelinde standart vardır”

Pilotluğun sıradan bir meslek olmadığını belirten Erdağı; üniformadan sağlık kriterlerine, uçuşa geliş saatlerinden dinlenme sürelerine, alkol kurallarından kokpit içerisindeki iletişime kadar mesleğin çok sayıda standartla çevrili olduğunu hatırlattı.

Erdağı, checklist, standart işletim prosedürleri (SOP), Ekip Kaynak Yönetimi (CRM) ve sterile cockpit uygulamalarının da aynı disiplin kültürünün parçaları olduğunu söyledi.

Bir pilotun prosedürleri kişisel tercihine göre değiştiremeyeceğini ifade eden Erdağı, “Kokpit kişisel tercihlerin değil, standartların hâkim olduğu yerdir” değerlendirmesinde bulundu.

“THY’nin asıl tartışması gereken konu sakal mı?”

Erdağı, THY yönetiminin gündemindeki temel konunun pilotların sakal uzunluğundan daha geniş olması gerektiğini savundu.

Son dönemde basına bazı THY pilotlarının uçuş öncesinde alkollü tespit edildiğine yönelik iddiaların yansıdığını hatırlatan Erdağı, bu haberlerin doğru olması halinde tartışılması gereken başlığın kişisel görünümden çok kokpit disiplini ve emniyet kültürü olduğunu belirtti.

Erdağı, “Üzerinde durulması gereken mesele sakalın 5, 10 veya 15 milimetre olması değil; kokpit disiplinidir” ifadelerini kullandı.

“Havacılığın önünde tek kelime var: Emniyet”

Bir havayolunun yüzlerce uçağa sahip olabileceğini, milyonlarca yolcu taşıyabileceğini ve çok geniş bir uçuş ağı oluşturabileceğini belirten Erdağı, tüm bu ticari ve operasyonel başarıların önünde havacılık emniyetinin geldiğini söyledi.

Emniyet kültürünün temel unsurlarından birinin disiplin olduğunu vurgulayan Erdağı, disiplinin yalnızca kritik operasyonlarda değil, günlük çalışma hayatındaki küçük standartlarla başladığını kaydetti.

Üniforma, kişisel bakım, briefing’e zamanında katılım ve checklist uygulamalarının aynı kültürün parçaları olduğunu belirten Erdağı, küçük standartlardan sapmaların zaman içerisinde daha büyük sorunlara zemin hazırlayabileceğini savundu.

“THY nasıl bir kokpit kültürü istiyor?”

Erdağı, tartışmanın merkezinde şu sorunun bulunması gerektiğini söyledi:

“THY daha serbest ve bireysel bir kokpit kültürü mü oluşturmak istiyor, yoksa dünyanın en büyük bayrak taşıyıcılarından birine yakışan güçlü profesyonel standartları mı koruyacak?”

Kendisinin ikinci yaklaşımın korunmasından yana olduğunu belirten Erdağı, pilotların yalnızca uçuş görevini yerine getiren çalışanlar olmadığını, üniformalarıyla şirketi ve Türkiye’yi uluslararası ölçekte temsil ettiklerini ifade etti.

“Kaptanın dört şeridi yalnızca apolet değildir”

Kaptan pilotların omuzlarındaki dört şeridin yetki, sorumluluk ve disiplini temsil ettiğini belirten Erdağı, kokpit kapısı kapandığında yüzlerce yolcunun güvenliğinin pilotların bilgi, sağlık, muhakeme ve prosedürlere bağlılığına emanet edildiğini vurguladı.

Havacılık tarihinde büyük kazaların çoğu zaman tek bir büyük hatadan değil, küçük ihmallerin ve standartlardan sapmaların art arda gelmesiyle ortaya çıktığını ifade eden Erdağı, “Küçük şeylerden ne olacak?” anlayışının havacılıkta tehlikeli sonuçlar doğurabileceğini söyledi.

THY yönetimine çağrı

Erdağı, THY yönetimine pilotların profesyonel görünümünden uçuş disiplinine kadar standartları yükseltme çağrısında bulundu.

Çağa ayak uydurma gerekçesiyle kuralların gevşetilmesi yerine, dünyanın en disiplinli havayollarıyla rekabet edebilecek güçlü bir kokpit kültürünün oluşturulması gerektiğini ifade eden Erdağı, Türk Hava Yolları’nın bayrak taşıyıcı kimliğinin de bu sorumluluğu artırdığını kaydetti.

Erdağı, değerlendirmesini şu ifadelerle tamamladı:

“Sakal bugün vardır, yarın kaldırılır. 15 milimetre bugün serbesttir, yarın 10 milimetre yapılır. Bunların hepsi değişebilir. Fakat değişmemesi gereken bir şey vardır: Kokpit disiplini. THY’nin asıl koruması gereken de budur. Çünkü havacılıkta özgürlüğün sınırını moda değil, emniyet ve standart belirler.”