Cumhuriyetin İlanından Bugüne Türkiye'de Neler Değişti?

Türkiye Cumhuriyeti, 29 Ekim 1923'te Mustafa Kemal Atatürk önderliğinde ilan edildi. O tarihten günümüze kadar Türkiye'de siyaset, eğitim, hukuk, ekonomi, sağlık, ulaşım, teknoloji ve günlük yaşam gibi birçok alanda büyük değişimler yaşandı.

1. Yönetim ve siyaset değişti

Osmanlı Devleti'ndeki saltanat yönetimi sona erdi ve cumhuriyet yönetimine geçildi.Ülkenin yönetiminde millet egemenliği esas alındı.1924 yılında halifelik kaldırıldı.Türkiye'nin yönetim sistemi ve siyasi kurumları zaman içinde çeşitli değişiklikler geçirdi.Çok partili siyasi hayata geçişle birlikte farklı siyasi partiler seçimlere katılmaya başladı.

2. Eğitim alanında büyük gelişmeler yaşandı

Göktürklerin kullandıkları alfabede 4 sesli harf vardı. Cumhuriyetin ilk yıllarında okuryazarlık oranını artırmak için çalışmalar yapıldı.Arap alfabesinde mevcut 3 sesli harf ile yazı yazmanın zorluğu karşısında geliştirilen Türk alfabesinde bugün 8 sesli harf var. İngilizce, İtalyanca, Almanca ve Hollandaca’da 5, Fince’de ise 8 sesli harf bulunur.Dünyada sadece Estonya’da 9, Macarca’da ise 14 sesli harf bulunuyor. Cumhuriyet ile ülkemizde okullar yaygınlaştırıldı ve üniversiteler geliştirildi.Kız çocuklarının eğitim olanakları genişledi.Günümüzde öğrenciler okullarda, üniversitelerde ve dijital eğitim platformlarında öğrenim görebiliyor.

3. Kadınların hakları genişledi

Kadınların eğitim ve çalışma hayatına katılımı arttı.1926 yılında Türk Medeni Kanunu kabul edildi.Kadınlara 1930'da belediye seçimlerinde, 1933'te muhtarlık seçimlerinde ve 1934'te milletvekili seçimlerinde seçme ve seçilme hakları tanındı.Kadınlar zamanla siyaset, bilim, sanat, spor ve iş dünyasında daha fazla yer almaya başladı.

4. Ekonomi ve sanayi gelişti

Cumhuriyetin ilk yıllarında tarım ağırlıklı bir ekonomik yapı vardı.Fabrikalar kuruldu ve yerli üretimi artırmaya yönelik çalışmalar yapıldı.Demir yolu ve kara yolu ağları genişletildi.Sanayi, ticaret ve bankacılık alanlarında önemli gelişmeler yaşandı.Günümüzde Türkiye; otomotiv, tekstil, savunma sanayisi, elektronik ve birçok farklı sektörde üretim yapıyor.

5. Sağlık hizmetleri gelişti

Cumhuriyetin ilk yıllarında sınırlı olan sağlık hizmetleri zamanla yaygınlaştı.Hastanelerin ve sağlık kuruluşlarının sayısı arttı.Aşılama ve koruyucu sağlık hizmetleri geliştirildi.Tıp teknolojilerindeki ilerlemeler sayesinde birçok hastalığın teşhis ve tedavisi kolaylaştı.Günümüzde vatandaşlar aile sağlığı merkezleri, devlet hastaneleri ve özel hastanelerden hizmet alabiliyor.

6. Ulaşım ve iletişim değişti

İlk yıllarda ulaşım büyük ölçüde demir yollarına, hayvanlarla yapılan taşımacılığa ve sınırlı kara yolu ağlarına dayanıyordu.Zamanla kara yolları, demir yolları, havaalanları ve köprüler geliştirildi.Otomobil ve uçak kullanımı yaygınlaştı.Telefon, radyo ve televizyonun ardından internet ve akıllı telefonlar günlük yaşamın önemli bir parçası haline geldi.

7. Günlük yaşam ve kültür değişti

Takvim, saat ve ölçü sistemlerinde uluslararası standartlar benimsendi.Soyadı Kanunu kabul edildi.Şehirleşme arttı ve köylerden kentlere göç hızlandı.Giyim, beslenme, çalışma biçimleri ve aile yaşamında önemli değişiklikler yaşandı.Sinema, tiyatro, müzik ve spor gibi kültürel faaliyetler yaygınlaştı.

8. Teknoloji ve bilim alanında ilerleme kaydedildi

Cumhuriyetin ilk yıllarında teknolojik olanaklar sınırlıyken zamanla bilimsel araştırmalar ve teknolojik üretim gelişti.Bilgisayarlar, internet ve akıllı telefonlar hayatın bir parçası oldu.Türkiye uydu teknolojileri, yazılım, savunma sanayisi ve havacılık gibi alanlarda çalışmalar yürütmeye başladı.İnsanlar bilgiye daha hızlı ulaşabilir ve dünyanın farklı yerleriyle kolayca iletişim kurabilir hale geldi.

9. Şehirler ve nüfus yapısı değişti

Cumhuriyetin ilk yıllarında nüfusun önemli bir bölümü kırsal kesimde yaşıyordu.Sanayileşme ve iş olanaklarının artmasıyla kentlere göç hızlandı.Büyük şehirlerde nüfus, konut ve ulaşım ihtiyacı arttı.Yeni yerleşim alanları, üniversiteler, alışveriş merkezleri ve sanayi bölgeleri kuruldu.

Cumhuriyetin ilk yılları ile günümüzün karşılaştırması

Cumhuriyetin ilanından bu güne Türkiye, siyasi, toplumsal, ekonomik ve teknolojik açıdan büyük bir değişim geçirmiştir. Eğitim ve sağlık hizmetleri yaygınlaşmış, kadınların hakları genişlemiş, ulaşım ve iletişim gelişmiş, sanayileşme ve şehirleşme artmıştır.

Bununla birlikte Türkiye; ekonomik sorunlar, gelir dağılımındaki eşitsizlikler, eğitimde fırsat eşitliği, çevre sorunları ve demokratik kurumların işleyişi gibi konularda çeşitli zorluklarla da karşılaşmıştır.

Cumhuriyetin 1923'te başlattığı yeni dönem, Türkiye'nin bugünkü toplumsal ve siyasi yapısının şekillenmesinde belirleyici olmuştur.

Türkiye’de kadınların sosyal hayata katılmasıyla birlikte eğitim, ekonomi, siyaset, aile yapısı ve toplumun genel yaşam biçiminde önemli değişiklikler yaşanmıştır.

Eğitim: Kadınların eğitim alma imkânları arttı ve daha fazla kadın üniversite eğitimi görmeye başladı.

İş hayatı: Kadınlar farklı mesleklerde çalışmaya ve aile ekonomisine katkıda bulunmaya başladı.

Siyaset: Kadınlar seçme ve seçilme hakkı kazanarak siyasi hayatta daha fazla söz sahibi oldu.

Aile yapısı: Kadınların aile içindeki karar alma süreçlerine katılımı arttı.

Toplumsal yaşam: Kadınlar sosyal, kültürel ve sportif faaliyetlerde daha aktif rol almaya başladı.

Kadın hakları: Kadın-erkek eşitliği konusunda toplumsal bilinç arttı ve kadın hakları daha fazla gündeme geldi.

Ekonomi: Kadınların çalışma hayatına katılması, üretimin ve ekonomik kalkınmanın gelişmesine katkı sağladı.

Kadınların sosyal hayata katılması, Türkiye’nin modernleşmesine katkıda bulunmuş, kadınların toplumdaki yerini güçlendirmiş ve toplumsal gelişimi hızlandırmıştır. Bununla birlikte, kadın-erkek eşitliğinin sağlanması konusunda hâlâ aşılması gereken sorunlar bulunmaktadır.

Ülkemizde sorunlar eğitim çeşitliliğinden dolayı yavaş ilerliyor olsa dadeğişim ve geçiş dönemleri devam etmektedir. Dünyada olanlara erişim kolaylaşıp arttıkça ülkemiz insanında da bu değişimden kendi payını almakta. Kadınlarda ise eğitim oranı arttıkça, ülkelerdeki değişim ve gelişme, daha dahızlı olmakta.Her sahada daha fazla kadın sanata, üretime, eğitime ve iş hayatına katılıp yön vermekte. Bu tür bir gelişim, ülkelerin toplumsal yaşamlarına güç ve hız vermekte. İstiklal savaşımızda kadınlarımızın tren rayı bile ürettiğini duymuş muydunuz?

Ne mutlu bize ki şu cümle bizim üniversitelerimizin birinde M.Kemal için kurulmuştu.

Atatürk’ün ölümünden sonra neler yapılması gerektiğini herkes birbirine soruyordu. Birisinin aklına ülkedeki yabancılardan fikir almak geldi. Hitler rejiminden kaçanları kucakladığı bilim insanlarından birine şu soruyu sordular:

-Sizin ülkenizde ölen büyük biri için siz ne yaparsınız?

-Bilmem. Bizde hiç böyle büyük biri ölmedi.!

Cumhuriyetin erdemli olması için oy veren halkın da erdemli ve eğitimli olması gerekir. Bu nedenle ilk cumhuriyetin uygulandığı Atina’da herkes oy veremiyor, sadece özgür, yetişkin ve Atina vatandaşı olan erkekler oy kullanabiliyordu.Şimdi ise Atatürk sayesinde kadınlarımız da özgür, yetişkin ve vatandaş oldukları için oy verebiliyorlar.

Tarihinizi bilin, öncüleri ve kahramanları tanıyın, onların fikir ve düşüncelerine erişmeye çalışın.

Cumhuriyet, Arapça kökenli bir sözcüktür ve dilimize de Arapça dilinden geçmiştir. Cumhuriyet, TDK sözlük anlamına göre milletin egemenliği kendi elinde tutması ve belirli sürelerde seçtiği milletvekilleri ile kullanması olan bir yönetim biçimidir.Cumhur, halk demektir. Cumhuriyet ise halkın kendini yönetmesi anlamına gelir. Bu nedenle seçimler yapılır ve temsilciler meclise gönderilir.Böylece halk kendini, kendi içinden çıkanlarca yönetir. Artık kula kulluk değil, halkın kendini yönetmesi esastır.Halkın eğitim düzeyi arttıkça, yönetimler daha da başarılı olacaklardır.

Cumhuriyet, düşüncesi hür, anlayışı hür, vicdanı hür nesiller ister.

https://servetbasol.com